Elektrik

Üç Fazlı Transformatörlerde Meydana Gelebilecek Arızalar

Arızalı gelen üç fazlı transformatörün primer ve sekonder iletken kesitleri, bağlantısı,
sargıların sipir sayısı ve etiket değerleri bir kartekse kaydedilir. Daha sonra tekrar
transformatörü sarmak için bu değerler kullanılarak hesaplanan değerle karşılaştırılır.
Hesaplanan ve ölçülen değerler transformatörün etiket değerleri ile aynı olmalıdır. Aynı
çıkmazsa farkın neden kaynaklandığı araştırılarak hesaplama tekrar kontrol edilmelidir.
Üç fazlı transformatörlerde meydana gelen arızalar, aşırı akımdan dolayı meydana
gelen arızalar ve aşırı gerilimden dolayı meydana gelen arızalar olmak üzere iki ana gurupta
incelenebilir

Aşırı Akımdan Kaynaklanan Arızalar
Aşırı akım kısa devreden ve aşırı yüklenmeden dolayı oluşan akımdır. Transformatör
sargısı belirli bir direnci olan devreyi besler. Bu durumda transformatörden normal akım
çekilir. Devre iletkenine yalıtımı sağlayan dış izolasyon yapılmıştır. Bu izolasyon bazı
etkenlerden dolayı özelliğini kaybettiğinden faz iletkenlerinin birbiriyle veya toprakla teması
sonucu kısa devre olur ve transformatör yanar.
Kısa devre akımının transformatöre etkileri şu şekilde olur: İçinden akım geçen iletken
ısınır, iletkenin ısınması ile çevresinde bir sıcaklık oluşur. Oluşan sıcaklığın belirli bir değere
ulaşmasıyla sargının yalıtımını sağlayan izolasyon maddesi özelliğini kaybeder, eriyerek
akar, arada izolasyon kalmayınca kısa devre başlar. Kısa devre akımının bir diğer etkisi de
içinden akım geçen iletkenin çevresinde manyetik alan oluşturmasıdır. İçinden akım geçen
iki iletken yan yana geldiğinde akım yönleri aynı olursa çekme, akım yönleri ters olursa itme
kuvveti oluşturur. Özellikle büyük güçlü transformatörlerde bu itme ve çekme kuvveti sargı
şekillerinin bozulmasına ve izolasyonun zedelenerek kısa devre yapmsına neden olur.
Transformatörün aşırı yüklemesinden ya da aşırı akım çekilmesinden dolayı da
arızalar oluşur. Transformatörün aşırı yüklemesi, transformatörün ısınmasına sargılarının
zarar görmesine soğutmada kullanılan yağın özelliğini kaybetmesine ve transformatörün
yanmasına neden olur.

 

Aşırı akım arızalarının sınıflandırılması

İç Arıza:
 Sarımlar arası kısa devre (1)
 Sargılar arası kısa devre (2)
 Sargı toprak arası kısa devre (3) (Şekil 1.3)
Dış Arıza:
 Aşırı yüklenme (4)
 Fazlar arası kısa devre (5)
 Faz toprak arası kısa devre (6) (Şekil 1.3)
1.3.2. Aşırı Gerilimden Kaynaklanan Arızalar
Her izolasyon maddesi, belirli bir gerilim değerine kadar özelliğini kaybetmeden
yalıtım yapar. Bu değerin üzerinde gerilim uygulandığında izolasyon maddesi delinir ve kısa
devre arızası oluşur. Transformatörde iç ve dış aşırı gerilim oluşur. İç aşırı gerilime özellikle
büyük güçlü transformatörlerin devreye alınıp çıkartılmasında faz toprak kısa devresi, hat
kopması ya da dağıtım hatlarında sigorta atması gibi olaylar neden olur. Yıldırım düşmesi
sonucu dış aşırı gerilim oluşur

Related Articles

Kompanzasyon Nedir?

admin

Üç Fazlı Güç Sistemlerinin Tek Faza Göre Avantajları

admin

Dc Motor Nedir?

admin

Leave a Comment