Advertisement

Thevenin Teoremi

  • Twitter
  • Facebook
  • Google+
  • Pinterest
  • Linkedin

Adım 1:Yükü kaldırın ve açık devre edilen uçlar arasındaki gerilimi(Voc)bulunuz.

Adım 2:Yük yokken açık bırakılan uçlar arasından devreye bakıldığında görülen Thevenin eşdeğer direncini hesaplayınız.

(a) Devrede yalnızca bağımlı kaynaklar varsa bu kaynaklar sıfırlanır.Sıfırlama için gerilim kaynakları kısa devre ile ,akım kaynakları açık devre ile değiştirilir.Böylece elde edilen tamamen dirençlerden oluşan devrenin uçları arasından bakarak eşdeğer direnç(Rth)hesaplanır.

(b) Devrede yalnızca bağımlı kaynaklar varsa devrenin uçları arasına bir bağımsız gerilim kaynağı bağlanıp akım hesaplanır veya uçlar arasına bir bağımsız akım kaynağı bağlanıp bu kaynağın gerilimi hesaplanır.Uçlardaki gerilim/akım oranı Thevenin direncini verir.Ancak,devrede herhangi bir enerji kaynağı olmadığından açık devre gerilimi sıfırdır.

(c) Devrede hem bağımsız hem de bağımlı kaynaklar varsa bu durumda bu devrenin uçları kısa devre edilerek kısa devre akımı hesaplanır.Açık devre geriliminin kısa devre akımına oranı Thevenin direncini(Rth)verir.

Adım 3:Şimdi bir gerilim kaynağı(Voc)ile seri dirençten (Rth) oluşan Thevenin eşdeğer devresi yükün uçlarına bağlanır ve aranan değer hesaplanır.

 

Örnek:Aşağıdaki devrede R3 direnci üzerinden geçen gerilim ve akımı Thevenin Teoremi ile bulalım.

Şimdi sırasıyla eşdeğer direnç ve gerilimi bulalım. RTH ve UTH bulunurken A-B uçları arasındaki devre elemanı devreden çıkarılır. Ben önceliği RTHa veriyorum siz UTHtan da başlayabilirsiniz. RTH bulunurken gerilim kaynakları kısa, akım kaynakları açık devre yapılır ve seçtiğimiz direncin bağlantı noktalarından (A ve B noktaları) eşdeğer direnç bulunur. Bu aşamada devre şeması aşağıdaki gibi olur.

Görüldüğü üzere R1 ile R2 ve R4 ile R5 dirençleri kendi aralarında paralel bağlıdır. O halde gerekli hesaplamaları yaptıktan sonra bu dirençleri tek bir direnç gibi düşünebilir ve eş değer direncimizi bulabiliriz.

Şimdi de UTH ‘ı yani eşdeğer devrenin gerilimini bulalım.

UAB, UA ve UB gerilimlerinin farkına eşittir. O halde önce bu değerleri bulalım.

UA ve UB değerlerinin farkını alarak UAB,  diğer bir deyişle UTH gerilimimizi bulmuş olduk. Tabi tüm bu sonuçları bulmuşken akımı es geçmek Georg Simon Ohm’ a ayıp olur.

Geldik sona! Bulduğumuz bu değerleri kullanarak Thevenin eşdeğer devresini oluşturalım.

 

Unutmadan belirtelim, eşdeğer devrede RTH direnci devreye seri bağlanır. Tabi devreden çıkarttığımız R3 direncini eklemeyi de unutmuyoruz.

Leave a Reply

Your email address will not be published.
Required fields are marked *