Advertisement

Osiloskop

  • Twitter
  • Facebook
  • Google+
  • Pinterest
  • Linkedin

Osiloskoplar elektrik işaretleri grafik olarak gösteren ve ölçülmesini sağlayan cihazlardır.Osiloskopların yapısı oldukça karışıktır.Burada inceleyeceğimiz konu osiloskopların kullanılmasıdır.İyi bir osiloskobun sahip olması gereken iki özelliği vardır.Birinci özellik aynı anda iki ayrı elektrik işaretini gösterebilmeli ve ölçümünü sağlamalıdır.Aynı anda iki elektrik işareti gösteren ve ölçümünü sağlayan osiloskoplara(dual channel-çift kanal)osiloskop denir.İkinci özellik yüksek frekanslı alternatif akım işaretlerini göstermesi ve ölçümünü sağlamasıdır.Bu özellik osiloskop üzerinde ve kataloğunda belirtilmiştir.Orta kalitede bir osiloskobun çalışabileceği frekans 40MHz-60MHz arasındadır.

Osiloskoplar dört ana bölümden oluşur.

  1. CRT(Cathode Raye Tube)
  2. Vertical(Dikey Kontrol Bölümü)
  3. Horizantal(Yatay kontrol Bölümü)
  4. Trigger(Tarama Bölümü)

Belirtiğimiz dört bölümün dışında daha fazla özellikleri olan(ekranında elektrik işaretlerin gerilim değerlerini,frekanslarını direk olarak yazan,istenilen görüntüyü hafızasında tutan vb özellikler)‘larda vardır.

Şekil 1’de standart bir osiloskobun ön paneli görülmektedir.

Şekil 1’de ön panel üzerindeki ayar elemanları numaralandırılmıştır.Her bölümde ayar elemanlarının fonksiyonu sırayla anlatılacaktır.

CRT BÖLÜMÜ

Kısaca ‘CRT'(Cathode Raye Tube) ile söylenen bu bölüm Türkçe karşılık olarak’katot ışınlı tüp‘ bölümüdür.Katot ışınlı tüpler elektrik işaretleri gösteren ekrana sahip özel elektron lambalarıdır.Günlük hayatımızda çok kullandığımız televizyonlarda görüntü seyrettiğimiz ekran yine bir katot ışınlı tüp ekranıdır.Ekranın iç yüzeyi fosfor tabakası ile kaplanır.Bu tabaka üzerine tüpün arkda bölümünde bulunan elektrın tabancasından elektron hüzmesi düşürülür ve elektron hüzmesinin düştüğü çizgi ışık verir.Ekranın dış yüzeyi ölçüm yapabilmesi için yatay ve dikey olarak ‘1 cm’ aralıklarla çizilmiştir.1cm olan aralıklar ölçme hatalarını önlemek ortada bulunan yatay ve dikey eksenlerde tekrar bölümlendirilmiştir.Bu bölümde genellikle altı kontrol ve ayar elemanı vardır.

1-Power on-off(açma-kapama anahtarı):Osiloskobu çalıştırmak için kullanılan buton şeklinde anahtarıdır.Basılı durumda osiloskoba enerji uygulanmış olur.

2.Trace rotation(yatay düzgünlük ayarı):Ekranda görülen şeklin yatay eksen paralelliğinin ayarlandığı tornavida başlı potansiyometredir.Bu ayar çok az kullanılır.Elbette gerekli olduğu zaman kullanılacaktır.

3.Intensity(parlaklık ayarı):Ekrandaki şeklin ışık şiddetini ayarlayan potansiyometredir.

4.Focus(kesinlik ayarı):Ekrandaki şeklin netliği ayarlayan potansiyometredir.

5.Skale(keskinlik ayarı):Ekranda gerekli hallerde harici bir ışık kaynağı ile aydınlatmak için kullanılan potansiyometredir.Ortamın karanlık olduğu zamanlarda ekran üzerindeki çizgileri görmek için kullanılır.

6.Cal terminal(kalibre terminali):Osiloskola yapılan ölçümlerin doğruluğunu kontrol etmek için kullanılan terminaldir.Bu terminalde genelde frekans 1KHz genliği tepeden tepeye 0.5Volt kare dalga şeklinde stadart işaret vardır.Bu terminal aynı zamanda ölçme problarının doğru ölçüm yaptığını anlamak için kullanılır.Probun canlı ucu bu terminale bağlanarak ekranda standart işaret görülür.

VERTİCAL(DİKEY KONTROL BÖLÜMÜ)

Uygulanan elektrik işaretin genliğinin incelendiği bölümdür.Şekil 1’de görülen osiloskop çift kanallıdır.Her kanalda dikey kontroller için birbirinden ayrı fakat aynı özellikte iki yükselteç bulunur.Her kanalın kontrol elemanları(potansiyometre ve anahtar) ayrı,ayrı düğmelerle kontrol edilir.Dikey bölümdeki’MODE‘anahtarının sol tarafı birinci kanal(CH1),sağ tarafı ikinci kanal(CH2)‘dır.Her kanaldaki aynı isimli kontrol elemanı kendi kanalında aynı işi yapar.Her iki kanal tek,tek ya da ikisi birlikte aynı anda kullanılabilir.

 

 

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published.
Required fields are marked *