Advertisement

Enerji Kaynakları

  • Twitter
  • Facebook
  • Google+
  • Pinterest
  • Linkedin

Teknolojinin ilerlemesinde en önemli etken enerjidir. Önceleri sadece insan ve hayvanlarda belirgin olarak ortaya çıkan enerji, insanlığın gelişimine paralel olarak ortaya çıkan sistem ya da cihazlarda söz konusu olmaya başlamıştır. Tanım olarak ENERJİ, bir kimsenin ya da bir sistemin ya da bir cihazın iş yapma yeteneğidir. Belli bir işin yapılabilme hızı ya da matematiksel olarak birim zamanda yapılan iş ise GÜÇ olarak tanımlanır. Enerjinin birimi, MKS sisteminde (Newton Metre) Nm ya da (joule) J’dir. Aynı birim ile ölçülen momentten farklılığı, enerjinin skaler bir büyüklük olmasına karşın momentin vektörel bir büyüklük olmasıdır.

 

Doğal enerji kaynakları; güneş, fosil (kömür, gaz, petrol, vb.), nükleer, rüzgâr, hidrolik ve geotermal olarak ortaya çıkmaktadır. Bunların geliştirilerek kimyasal, mekanik ya da termal enerjiler halinde hem kullanım, hem de ekonomik açıdan uygulanabilir hale dönüştürülmeleri gereklidir. Ancak sorun bununla da kalmamakta, elde edilecek sonuç enerjinin üretilmesi, taşınması ve denetlenerek kullanıcıya uygun hale getirilmeleri kaçınılmaz bir gerçektir. Bu önemli sorun, kimyasal, mekanik ya da termal enerjilerin elektrik enerjisine dönüştürülmesi ile çözümlenmiştir.

 

Günümüz teknolojisinde genel olarak kullanılan ve oldukça yaygın olarak dünyamızda bulunan fosil enerji kaynakları; kömür, petrol, gaz ve orman ürünleridir. Bu gibi kaynaklardan elde edilen enerji kimyasal reaksiyon ve oksidasyon gibi olaylara dayanmaktadır. Kimyasal reaksiyon sonucu ortaya çıkan enerji, bazı zamanlar doğrudan doğruya kullanılır ve aydınlatmada olduğu gibi, bazı zamanlarda da başka bir enerjiye dönüştürülerek dolaylı olarak kullanılır. Yüz yılı aşkın bir süredir kimyasal reaksiyonlar sonucunda elektrik enerjisi elde edilmektedir. Kimyasal yol ile elektrik enerjisi elde etmede bataryalar ve kuru tip piller yaygın olarak kullanılmaktadır. Son yıllarda yakıt bataryaları ile ilgili olarak çalışmalar yoğun bir şekilde sürdürülmektedir. Bunlarda yakıt olarak gaz, kerosene, petrol kullanılmaktadır. Kullanılan söz konusu yakıtlar, elektrokimyasal reaksiyonlar sonucunda elektrik enerjisine dönüştürülmektedir.

 

Yukarıda anılan enerji kaynaklarından nükleer enerji, fission (ayrışma) ve fusion (birleşim) şeklinde nükleer işlemler sonucunda ortaya çıkmaktadır. Fission olayı ile nükleer enerji elde edilmesi, her ne kadar çevre sorunları bulunmasına karşın, hem pratik olarak, hem ekonomik ve hem de uygulanabilir olmuştur. Buna karşın fusion olayına dayanarak enerji elde edilmesi, deneme safhasında bile ekonomik olmadığı gibi olumlu sonuçlar da vermemiştir. Bununla beraber üzerinde çalışmaların sürdüğü, bu nedenle de gelecekte gündemi oldukça işgal edeceği beklenmektedir. Nükleer enerjinin elektrik enerjisine dönüştürülmesi, doğrudan magnetohidro dinamik generatörlerle ya da önce ısı enerjisine dönüştürülmesi sonra da termoiok ya da termoelektrik makinalarla sağlanmaktadır.

 

Diğer bir enerji kaynağı akarsulardır (hidrolik). Yaygın bir şekilde kullanılan bu tür kaynaklarla barajlarda depo edilen sular, hidroelektrik üreteçlerle elektrik enerjisine dönüştürülmektedir.

 

Pratik olarak sınırsız ve bitmeyen enerji kaynaklarından biri güneştir. Günümüzde verimleri oldukça yüksek olan güneş bataryaları ile elektrik enerjisi elde edilmesi sınırlı olsa da birçok ülkede yaygın bir şekilde kullanılmaktadır.

 

1.3. ELEKTRİK ENERJİSİ

 

Günümüzde elektrik enerjisi, yukarıda verilen enerji kaynakları kullanılarak aşağıda sıralanan yollardan herhangi biri ile elde edilebilmektedir.

 

  • Kimyasal
  • Termal– Mekanik
  • Mekanik
  • Termoelektrik
  • Termoionik
  • Fotoelektrik

 

Değişik kaynaklardan elektrik enerjisi elde etme yollarının akışı aşağıdaki gibidir:

 

  • Güneş Enerjisi ⇒ Güneş Bataryası ⇒ Elektrik Enerjisi
  • Güneş Enerjisi ⇒ Hidrolik Enerji ⇒Su Türbini ⇒ Mekanik Enerji ⇒ Elektrik Generatörü  Elektrik Enerjisi
  • Güneş Enerjisi⇒Kimyasal Enerji ⇒ Yakıt Bataryası ⇒Elektrik Enerjisi
  • Güneş Enerjisi ⇒Kimyasal Enerji ⇒ Isı Enerjisi ⇒ Mekanik Enerji ⇒ Elektrik Generatörü ⇒Elektrik Enerjisi

Leave a Reply

Your email address will not be published.
Required fields are marked *